सनातन धर्मग्रंथ श्लोक संग्रह

Sacred Sanskrit Shlokas & Stotras

श्रीमद्भगवद्गीता, उपनिषदों एवं पावन स्तोत्रों के प्रामाणिक श्लोक, शुद्ध स्वर पाठ, गान एवं भावार्थ।

Looking for mantra audio and sacred frequency vibrations? Explore our dedicated player.
Visit Divine Vibrations
श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय २, श्लोक ४७ (Chapter 2, Verse 47)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन ।
मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि ॥

karmaṇy-evādhikāras te mā phaleṣu kadācana | mā karma-phala-hetur bhūr mā te saṅgo 'stvakarmaṇi ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

तुम्हारा अधिकार केवल कर्म करने में है, उसके फलों में कभी नहीं। इसलिए कर्म के फल के हेतु मत बनो और न ही अकर्मण्यता में तुम्हारी आसक्ति हो।

English Translation

You have a right only to work, never to its fruits; let not the fruits of action be your motive, nor let your attachment be to inaction.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय २, श्लोक ६३ (Chapter 2, Verse 63)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
क्रोधाद्भवति सम्मोहः सम्मोहात्स्मृतिविभ्रमः ।
स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति ॥

krodhād bhavati sammohaḥ sammohāt smṛiti-vibhramaḥ | smṛiti-bhraṁśhād buddhi-nāśho buddhi-nāśhāt praṇaśhyati ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

क्रोध से मोह उत्पन्न होता है, मोह से स्मृति भ्रमित होती है, स्मृति भ्रम से बुद्धि नष्ट होती है और बुद्धि नष्ट होने पर मनुष्य का पतन हो जाता है।

English Translation

From anger comes delusion, from delusion loss of memory, from loss of memory the ruin of reason, and from ruin of reason he perishes.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय ३, श्लोक २१ (Chapter 3, Verse 21)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥

yad yad ācarati śreṣṭhas tat tad evetaro janaḥ | sa yat pramāṇaṁ kurute lokas tad anuvartate ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

श्रेष्ठ पुरुष जैसा आचरण करता है, अन्य लोग भी वैसा ही करते हैं। वह जो भी आदर्श स्थापित करता है, संसार उसी का अनुसरण करता है।

English Translation

Whatever a great man does, others follow; whatever standard he sets, the world pursues.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय ४, श्लोक ७ (Chapter 4, Verse 7)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥

yadā yadā hi dharmasya glānir bhavati bhārata | abhyutthānam adharmasya tadātmānaṁ sṛjāmy aham ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

हे भारत (अर्जुन)! जब-जब धर्म की हानि और अधर्म की वृद्धि होती है, तब-तब मैं अपने रूप को रचता हूँ अर्थात साकार रूप में प्रकट होता हूँ।

English Translation

Whenever and wherever there is a decline in righteousness and a rise of unrighteousness, at that time I manifest Myself on Earth.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय ६, श्लोक ५ (Chapter 6, Verse 5)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥

uddhared ātmanātmānaṁ nātmānam avasādayet | ātmaiva hy ātmano bandhur ātmaiva ripur ātmanaḥ ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

मनुष्य को चाहिए कि अपने द्वारा अपना उद्धार करे और अपने आपको अधोगति में न डाले, क्योंकि यह आत्मा ही अपना मित्र है और यही अपना शत्रु भी है।

English Translation

One must elevate oneself by one's own mind, not degrade oneself. The mind alone is one's friend and also one's enemy.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय ७, श्लोक ७ (Chapter 7, Verse 7)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।
मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥

mattaḥ parataraṁ nānyat kiñcid asti dhanañjaya | mayi sarvam idaṁ protaṁ sūtre maṇi-gaṇā iva ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

हे धनञ्जय! मुझसे बढ़कर अन्य कुछ भी नहीं है। जिस प्रकार धागे में मणियाँ पिरोई रहती हैं, उसी प्रकार यह सम्पूर्ण जगत मुझमें पिरोया हुआ है।

English Translation

There is nothing higher than Me, O Arjuna. All this is strung on Me, like pearls on a thread.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय ९, श्लोक २२ (Chapter 9, Verse 22)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥

ananyāś cintayanto māṁ ye janāḥ paryupāsate | teṣāṁ nityābhiyuktānāṁ yoga-kṣemaṁ vahāmy aham ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

जो अनन्य भक्त केवल मेरा चिन्तन करते हुए मेरी उपासना करते हैं, उन नित्य युक्त भक्तों के योग और क्षेम का वहन मैं स्वयं करता हूँ।

English Translation

For those who always worship Me with exclusive devotion, meditating on My transcendental form, to them I carry what they lack and preserve what they have.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय १२, श्लोक १३ (Chapter 12, Verse 13)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च ।
निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ॥

adveṣṭā sarva-bhūtānāṁ maitraḥ karuṇa eva ca | nirmamo nirahaṅkāraḥ sama-duḥkha-sukhaḥ kṣamī ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

जो सब प्राणियों से द्वेष न रखने वाला, सबका मित्र और करुणायुक्त है, ममता और अहंकार से रहित है, सुख-दुःख में सम है और क्षमाशील है (वह भक्त मुझे प्रिय है)।

English Translation

One who hates no creature, who is friendly and compassionate, free from possessiveness and ego, even-minded in joy and sorrow, and forgiving.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय १५, श्लोक ७ (Chapter 15, Verse 7)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥

mamaivāṁśho jīva-loke jīva-bhūtaḥ sanātanaḥ | manaḥ-ṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛiti-sthāni karṣhati ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

इस जीवलोक में सनातन जीवात्मा मेरा ही अंश है, जो प्रकृति में स्थित मन सहित छह इन्द्रियों को आकर्षित करती है।

English Translation

The eternal living entity in this world is a fragment of Me, struggling with the six senses including the mind, situated in material nature.

श्रीमद्भगवद्गीता (Bhagavad Gita)

अध्याय १८, श्लोक ६६ (Chapter 18, Verse 66)

अनुष्टुप् छन्द (Anushtubh Meter)
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
अहं त्वां सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥

sarva-dharmān parityajya mām ekaṁ śharaṇaṁ vraja | ahaṁ tvāṁ sarva-pāpebhyo mokṣhayiṣhyāmi mā śhucaḥ ||

हिन्दी अनुवाद (Hindi Meaning)

सम्पूर्ण धर्मों को त्यागकर केवल मेरी शरण में आ जाओ। मैं तुम्हें सम्पूर्ण पापों से मुक्त कर दूँगा, शोक मत करो।

English Translation

Abandon all varieties of duty and surrender unto Me alone. I shall liberate you from all sinful reactions; do not fear.